Dünyanın enerji gözlemcisi konumundaki kuruluşa göre ABD ve Çin’in yapay zeka büyüme planlarına güç sağlamak amacıyla fosil yakıtlara yönelmesiyle birlikte, küresel veri merkezleri önümüzdeki dört yıl içinde yüzde 70 daha fazla karbon emisyonu üretecek.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), veri merkezlerinin 2030 yılına kadar bugüne kıyasla iki kat daha fazla elektrik tüketeceği ve bu artışın dörtte üçünün yapay zekanın küresel çapta yaygınlaşmasından kaynaklanacağı uyarısında bulundu.
Paris merkezli ajans, sektördeki baş döndürücü büyüme hızının, yapay zeka veri merkezlerinin dört yıl içinde her yıl fazladan 350 teravatsaat elektrik tüketmesi anlamına geldiğini belirledi. Bu miktar, Büyük Britanya’nın yıllık elektrik tüketiminden daha fazla bir düzeye karşılık geliyor.
Kurumun etkili yıllık raporunda, tarihteki en büyük enerji piyasası sarsıntısı olarak tanımlanan Orta Doğu savaşının etkilerinin ardından dünyanın enerji geleceğinin daha belirsiz hale geldiği uyarısı yapıldı. IEA Başkanı Fatih Birol, “Enerji dünyasının eski haline dönmesi için inandırıcı bir yol görmüyorum” dedi.
IEA, bunun yerine enerji dünyasının, artan küresel nüfusa güç sağlamak, yükselen klima ihtiyacını karşılamak ve hızla büyüyen yapay zeka ekonomisini desteklemek için hükümetlerin kriz sonrasında alacağı politika kararlarıyla yeniden şekilleneceğini ifade etti.
ABD ve Çin’de fosil yakıt talebi hızla artıyor
Veri merkezi geliştiricileri, yerel elektrik şebekelerine bağlı sunucularına enerji sağlamak amacıyla dünyanın en büyük kurumsal yenilenebilir enerji alıcıları olarak öne çıktı. Buna rağmen rapor, özellikle ABD ve Çin’de fosil yakıtlara yönelik iştahın çok daha hızlı artmasının beklendiğini ortaya koydu.
IEA’ya göre on yılın sonuna kadar Çin’in yapay zeka veri merkezlerini çalıştırmak için gereken elektriğin yaklaşık yarısı kömür santrallerinden karşılanacak. Geri kalan kısım ise yenilenebilir enerjiden, daha küçük miktarlarda nükleer reaktörlerden ve çok az oranda doğal gaz santrallerinden sağlanacak.
Buna karşılık ABD’nin 2030 yılına kadar veri merkezlerinin elektriğinin yaklaşık yüzde 60’ını sağlamak için doğal gaza güvenmesi bekleniyor. Ajans, bu yılın ağustos ayı itibarıyla ABD’deki veri merkezleriyle bağlantılı yaklaşık 180 gigavatlık yeni doğal gaz yakıtlı enerji santrali planı bulunduğunu açıkladı. Bu rakam, şu anda Avrupa Birliği genelinde kurulu olan toplam doğal gaz kapasitesine neredeyse eşit bir seviyede bulunuyor.
IEA, veri merkezleri için fosil yakıtlı elektrik üretiminin artması sonucunda bu sektörle bağlantılı emisyonların 2030 yılına kadar yüzde 70 oranında yükselme yolunda ilerlediğini kaydetti.
Avrupa Birliği’nde yenilenebilir enerji öne çıkacak
ABD’li veri merkezi geliştiricileri arasındaki doğal gaz enerjisi talebi, IEA’nın sunuculara güç sağlamak için 11 gigavatlık doğal gaz üretimi planı tespit ettiği Kanada’dakinin 16 katından fazla düzeyde yer alıyor. Ajans, dünyanın geri kalanında yapay zeka geliştiricilerinin toplam kapasitesi yalnızca 4 gigavat olan yeni doğal gaz santralleri planladığını bildirdi.
Bu durum, ABD ve Çin dışındaki veri merkezlerinin enerji tedarikinde yenilenebilir enerjinin daha büyük bir rol oynamasının beklenmesinden kaynaklanıyor. IEA, Avrupa Birliği’ndeki veri merkezlerinin 2030 yılına kadar elektriklerinin yaklaşık yüzde 70’i için yenilenebilir enerjiye dayanacağını; bunu nükleer enerji, doğal gaz üretimi ve çok küçük miktarda kömür enerjisinin izleyeceğini öngörüyor.
Küresel veri merkezi kapasitesi iki katına çıkacak
Ajans, şeffaf olmamasıyla bilinen sektöre yönelik tahminlerini, 2020 yılından bu yana 18 kat artan yapay zeka sunucularının yıllık küresel sevkiyatını gösteren verilere dayandırdı. Kurum ayrıca dünya genelindeki 93 büyük “yapay zeka fabrikasının” inşasını takip etmek için uydu görüntülerinden yararlandı.
Yapılan analiz, dünyadaki veri merkezi kapasitesinin son 24 ayda 10 kat artarak 17 gigavata ulaştığını gösteriyor. IEA, yapay zeka fabrikaları tamamlandığında toplam kapasitelerinin yaklaşık 50 gigavat olmasının muhtemel olduğunu belirtti.
Yapay zeka için optimize edilmiş sunuculara sahip olanlar da dahil olmak üzere dünyanın mevcut veri merkezi stoğu şu anda 120 gigavat seviyesinde bulunuyor ve bu kapasitenin yüzde 80’i Çin, ABD ve Avrupa Birliği’nde yer alıyor. IEA’nın temel senaryosu olarak kabul edilen öngörüsüne göre on yılın sonuna kadar 120 gigavatlık ek kapasite daha inşa edilecek ve bunun dörtte üçünü yapay zeka veri merkezleri oluşturacak.



