Turhal’ın Coğrafi Yapısı ve Ulaşım İmkânları

Tokat’ın önemli ilçelerinden biri olan Turhal, Orta Karadeniz Bölümü’nde, Yeşilırmak Havzası içerisinde yer alır. Karayolu ve demiryolu güzergâhlarının kesiştiği konumu, Tokat Havalimanı’na yakınlığı ve Yeşilırmak çevresindeki verimli ovalarıyla Turhal; tarih boyunca ulaşım, tarım, ticaret ve sanayi açısından önemli bir merkez olmuştur.

Turhal’ın Coğrafi Konumu

Turhal, yaklaşık 40°18′ kuzey enlemi ile 36°06′ doğu boylamının kesiştiği bölgede bulunmaktadır. Turhal Kaymakamlığının verilerine göre ilçenin yüzölçümü 911 km², ilçe merkezinin rakımı ise yaklaşık 493 metredir.

İlçenin;

• kuzeyinde Amasya ili ve Erbaa ilçesi,
• güneyinde Pazar ilçesi,
• batısında Zile ilçesi,
• doğusunda Tokat il merkezi

bulunmaktadır.

Turhal, Yeşilırmak Vadisi boyunca gelişmiş bir yerleşim merkezidir. Yeşilırmak, ilçenin coğrafi yapısını şekillendiren en önemli doğal unsurlardan biridir ve şehir merkezinden geçerek Amasya yönünde ilerler.

Turhal Ovası ve Yeşilırmak

Turhal çevresinde tarım açısından oldukça verimli ovalık alanlar bulunmaktadır. Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre Turhal Ovası yaklaşık 4.500 hektarlık bir alana sahiptir. Ova, Yeşilırmak’ın Turhal çevresinde geniş kıvrımlar yaptığı alanda oluşmuş ve Dazya Deresi çevresine kadar uzanan verimli tarım sahalarından meydana gelmiştir.

Tokat ile Turhal arasında uzanan Kazova da Yeşilırmak’ın suladığı önemli tarım alanlarından biridir. Yeşilırmak; Tokat ve Turhal ovalarından geçtikten sonra Amasya yönüne doğru devam eder.

Bu verimli alanlarda başta tahıl olmak üzere şeker pancarı, ayçiçeği, domates, yem bitkileri ile çeşitli meyve ve sebzeler yetiştirilmektedir. Turhal’da sulanan tarım arazilerinin önemli bölümü Yeşilırmak ve buna bağlı sulama kanallarından yararlanmaktadır.

Turhal’ın İklimi

Turhal, coğrafi konumu nedeniyle Orta Karadeniz iklimi ile İç Anadolu’nun karasal iklimi arasında bir geçiş bölgesinde bulunmaktadır.

Bu nedenle ilçede tek tip bir iklim yapısından söz etmek mümkün değildir. Alçak kesimlerde yazlar daha sıcak ve kurak geçerken, yüksek kesimlerde yaz ayları daha serindir. Kış ayları ise genellikle soğuk ve zaman zaman kar yağışlıdır.

Yeşilırmak Vadisi, Karadeniz’den gelen nemli havanın iç kesimlere ulaşmasına katkı sağladığından yıl içerisinde zaman zaman beklenmedik yağışlar görülebilmektedir. Güney kesimlere ve daha yüksek alanlara doğru gidildikçe karasal iklimin etkisi artmaktadır.

İlçe çevresinde iklim şartlarına bağlı olarak çam, kayın, ceviz, çınar, meşe, kızılcık ve dağ kavağı gibi ağaç türlerinin yanı sıra karasal iklimin etkili olduğu alanlarda bozkır bitki örtüsü de görülmektedir.

Turhal’a Ulaşım

Turhal, Tokat’ın ulaşım açısından avantajlı ilçelerinden biridir. Karayolu, demiryolu ve havayolu bağlantılarının birbirine yakın olması, ilçenin hem bölge içinden hem de Türkiye’nin farklı şehirlerinden ulaşılabilirliğini artırmaktadır.

Karayolu Ulaşımı

Turhal, Amasya–Turhal–Tokat karayolu güzergâhı üzerinde bulunmaktadır. İlçeden geçen D-180 devlet yolu, batıda Amasya ve Çorum yönüne, doğuda ise Tokat yönüne bağlantı sağlamaktadır. Turhal aynı zamanda Zile yönünden gelen karayolu bağlantısının ana güzergâhla birleştiği önemli bir ulaşım noktasıdır. Resmî belgelerde Turhal çevresindeki ana ulaşım arterleri D-180 ve D-190 devlet yolları olarak gösterilmektedir.

Turhal ile Tokat il merkezi arasındaki karayolu mesafesi yaklaşık 46 kilometredir.

Turhal’dan karayoluyla;

Tokat, Amasya, Zile, Erbaa, Çorum, Samsun, Sivas, Yozgat ve Ankara başta olmak üzere çevre illere ve Türkiye’nin diğer bölgelerine bağlantı sağlanabilmektedir.

İlçedeki şehirlerarası otobüs terminalinden farklı şehirlere otobüs seferleri düzenlenmektedir. Sefer sayıları ve saatleri firmalara ve dönemlere göre değişebilmektedir.

Havayolu Ulaşımı

Turhal’ın havayolu ulaşımındaki en önemli avantajı Tokat Havalimanı’na yakınlığıdır. Turhal Kaymakamlığı, Tokat Havalimanı’nın Turhal’a yaklaşık 25 kilometre mesafede bulunduğunu belirtmektedir.

Tokat Havalimanı’nın IATA kodu TJK, ICAO kodu ise LTAW‘dır. DHMİ verilerine göre sivil statüdeki havalimanı iç hat trafiğine hizmet vermektedir. Havalimanında 2.700 metre uzunluğunda ve 45 metre genişliğinde pist bulunmaktadır. Terminal binasının toplam büyüklüğü yaklaşık 16.200 m²‘dir.

Tokat Havalimanı, Tokat şehir merkezine yaklaşık 17 kilometre uzaklıktadır. Tokat merkez ile havalimanı arasında yolcu servisi, ticari taksi ve özel araç seçenekleri bulunmaktadır.

Turhal’dan havalimanına ise karayolu üzerinden özel araç, taksi ve diğer karayolu ulaşım seçenekleriyle kısa sürede ulaşılabilmektedir.

Not: Havayolu şirketleri, uçuş noktaları, günleri ve saatleri dönemsel olarak değişebildiğinden seyahat öncesinde havayolu şirketlerinin ve DHMİ’nin güncel uçuş bilgilerinin kontrol edilmesi önerilir.

Demiryolu Ulaşımı

Demiryolu, Turhal’ın ulaşım tarihinde önemli bir yere sahiptir. Turhal Tren İstasyonu 23 Ağustos 1928 tarihinde hizmete açılmıştır. İlçe, Cumhuriyetin ilk yıllarında yapılan Samsun–Sivas demiryolu hattının önemli duraklarından biri hâline gelmiştir.

Günümüzde Turhal, Samsun–Kalın/Sivas konvansiyonel demiryolu hattı üzerinde bulunmaktadır. TCDD Taşımacılık kayıtlarında Turhal yolcu hizmeti verilen istasyonlar arasında yer almaktadır.

Samsun–Sivas Bölgesel Treni, Turhal Tren İstasyonu’nda durmakta ve Turhal’ın demiryolu ile başlıca;

Amasya – Suluova – Havza – Samsun

ve diğer yönde;

Zile – Artova – Yeşilyurt – Sivas

istikametlerine ulaşımını sağlamaktadır. 2026 yılı içerisinde TCDD Taşımacılık tarafından Samsun–Sivas Bölgesel Treni’nin işletilmesine ilişkin güncel duyurular yayımlanmaya devam etmektedir.

Turhal’dan doğrudan Yüksek Hızlı Tren seferi bulunmamaktadır. Bununla birlikte Sivas yönündeki demiryolu bağlantısı kullanılarak Sivas üzerinden Ankara–Sivas Yüksek Hızlı Tren hattına aktarmalı seyahat seçenekleri değerlendirilebilir. Bağlantı ve bekleme süreleri seyahat tarihine göre TCDD Taşımacılık sisteminden kontrol edilmelidir.

Trenlerin hareket günleri ve saatleri dönemsel düzenlemeler, hat çalışmaları ve işletme planlarına göre değişebildiğinden yolculuk öncesinde TCDD Taşımacılık e-bilet sistemi üzerinden güncel sefer sorgulaması yapılması tavsiye edilir.

Ulaşım Açısından Turhal’ın Konumu

Turhal’ın ulaşım açısından en önemli özelliklerinden biri, farklı ulaşım türlerinin birbirine oldukça yakın bir bölgede toplanmış olmasıdır.

Karayolu: Amasya–Turhal–Tokat ana güzergâhı üzerinde bulunur.
Demiryolu: Samsun–Sivas demiryolu hattı şehir merkezinden geçer.
Havayolu: Tokat Havalimanı yaklaşık 25 kilometre uzaklıktadır.
Tokat şehir merkezi: Yaklaşık 46 kilometre uzaklıktadır.

Bu özellikleriyle Turhal; Tokat, Amasya, Samsun ve Sivas arasında önemli bir karayolu ve demiryolu geçiş noktası olmasının yanı sıra, Tokat Havalimanı’na yakınlığı sayesinde havayolu ulaşımından da kolaylıkla yararlanabilmektedir.

Yeşilırmak’ın oluşturduğu verimli ova, karayolu ve demiryolu güzergâhları ile havalimanına yakınlık bir araya geldiğinde Turhal; coğrafi konumu bakımından Orta Karadeniz’in iç kesimlerindeki önemli ulaşım ve yerleşim merkezlerinden biri olarak öne çıkmaktadır.

Bilgiler 24 Ağustos 2026 itibarıyla Turhal Kaymakamlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, DHMİ, TCDD/TCDD Taşımacılık ve ilgili kamu kaynakları esas alınarak güncellenmiştir. Uçak ve tren seferleri dönemsel olarak değişebileceğinden seyahat öncesi güncel sefer kontrolü yapılmalıdır.