Türkiye ile Katar arasında düzenlenen 12. Yüksek Stratejik Komite Toplantısı ortak bildirisinde, iki ülke arasında birçok alanda süren işbirliklerine ve anlaşmalara işaret edilerek, bölgesel istikrar ve güvenliğe yönelik çağrılarda bulunuldu.
Dışişleri Bakanlığı tarafından Türkiye ile Katar arasındaki Yüksek Stratejik Komite 12. Toplantısı ortak bildirisi yayımlandı.
Bildiride, toplantının, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Katar Emiri Temim bin Hamed Al Sani başkanlığında, 19 Aralık 2014 tarihli Yüksek Stratejik Komite Kurulmasına İlişkin Ortak Mutabakat’ta belirtilen işbirliği alanlarından sorumlu bakanların katılımıyla İstanbul’da düzenlendiği belirtildi.
Tarafların 5 milyar ABD doları ticaret hacmine ulaşma hedeflerini yineledikleri belirtilen bildiride, ticari ve ekonomik ilişkileri genişletmek ve çeşitlendirmek için yeni fırsatların yanı sıra Ticaret ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması’nın (TEPA) bu hedefe ulaşılmasına sağlayacağı katkının araştırılması hususunda mutabık kalındığı ifade edildi.
Bildiride, tarafların Katar’ın Türkiye’deki yatırımlarından ve Türk müteahhitlik şirketlerinin Katar’da toplam 20,8 milyar dolar değerinde 206 proje üstlenmesinden memnuniyet duyduğu, ekonomik ve ticari işbirliğini güçlendirme konusunda anlaştığı kaydedildi.
Türkiye-Katar Ekonomik ve Teknik İşbirliği Karma Komisyonu’nun 7. Toplantısı Doha’da düzenlenecek
Tarafların ticari ilişkilerin geliştirilmesinde Türkiye-Katar Ortak Ekonomik ve Ticaret Komitesi’nin (JETCO) önemini vurguladığı ve komitenin ikinci toplantısını Doha’da düzenlemeye hazır oldukları belirtilen bildiride, tarafların, Türkiye-Katar Ekonomik ve Teknik İşbirliği Karma Komisyonu’nun 7. toplantısını da mümkün olan en erken tarihte Doha’da yapma konusunda mutabık kaldığı bildirildi.
Bildiride, 2018’de imzalanan ve 1 Ağustos 2025’te yürürlüğe giren Ticaret ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması’nın (TEPA) ticaret alışverişini geliştirmek, mal ve hizmet akışını kolaylaştırmak ve karşılıklı yatırımları teşvik etmek suretiyle iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın derinleştirilmesine ve bölgesel ekonomik bütünleşmenin desteklenmesine katkıda bulunacak kapsamlı bir çerçeve sunduğu aktarıldı.
İki ülke arasındaki ticaret, finans, yatırım ve enerji alanındaki ilişkilere ve toplantı kapsamında imzalanan anlaşmalara atıfta bulunulan bildiride, ticaret, lojistik ve enerji alanındaki işbirliğinin önemine dikkat çekildi.
Kültür, eğitim, medya ve iletişim teknolojileri, halk sağlığı, gençlik ve spor, bilim, teknolojik yenilik ve sanayi, kalkınma, insani yardım ve acil yardım alanlarında işbirliğine değinilen bildiride, iki ülke arasında bu alanlarda çeşitli anlaşmalar, programlar ve işbirliği fırsatlarına işaret edildi.
Savunma alanında işbirliği
Bildiride, iki tarafın ortak güvenlik kaygılarını stratejik bir öncelik olarak ele alma ve savunma ile ilgili konulardaki işbirliğini daha da geliştirme yönündeki kararlılıklarını ifade ettiği belirtildi.
Tarafların, müşterek savunmanın güçlendirilmesi, bölgesel güvenlik ve istikrarın desteklenmesi ile dış silahlı saldırıya karşı ortak bir duruşun teşvik edilmesi amacıyla “Türkiye ile Katar arasında Karşılıklı Savunma Anlaşması”nın imzalanmasını takdirle karşıladığı aktarılan bildiride, şunlar kaydedildi:
“İki taraf, söz konusu Anlaşma’nın yalnızca imzacı tarafların egemenliklerini ve toprak bütünlüklerini koruma taahhüdünü değil, aynı zamanda daha güvenli ve istikrarlı bir bölgesel düzene katkıda bulunma yönündeki ortak vizyonlarını da yansıttığını teyit etmiştir. Bu bağlamda, her iki taraf, güvenliklerine yönelik tehditlerin yanı sıra bölgesel ve küresel güvenlik meseleleri ile savunma politikaları hakkında istişarelerde bulunma ve ortak askeri tatbikatlar, savunma sanayii işbirliği ve personel eğitimi değişimleri yoluyla işbirliğini geliştirme hususunda mutabık kalmıştır.”
Bildiride, Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya tarafından imzalanan Bedir Mutabakatı’nın, yerli kabiliyetlerin geliştirilmesi yoluyla savunma ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik müşterek kapasitelerinin artırılması yolunda atılmış önemli bir adım olarak takdirle karşılandığı kaydedilerek, tarafların söz konusu Mutabakat’ın ortak üretim, teknoloji geliştirme, bilgi ve uzmanlık paylaşımının yanı sıra savunma sanayii altyapısı ve tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi alanlarında daha yakın bir işbirliğine zemin hazırlayacağını kaydettiği aktarıldı.
Güvenlik alanında işbirliği konusunda ise bildiride, iki ülke arasında imzalanan anlaşmalara atıfta bulunularak, iki ülke arasında düzenlenebilecek teknik destek ve eğitim dahil kısa ve uzun vadeli programlara değinildi.
Gazze’ye yönelik insani yardım çalışmalarının koordine edilmesinde mutabık kalındı
Bildiride tarafların gözaltına alınan tüm insani yardım çalışanlarının ve Birleşmiş Milletler personelinin derhal ve koşulsuz olarak serbest bırakılmasını talep ettiği vurgulanarak, şunlar kaydedildi:
“İki taraf, Gazze’nin erken toparlanması ve yeniden inşasına yönelik desteklerini, ayrıca Gazze’ye yönelik insani yardım çalışmalarını koordine etme konusunda mutabık kalmıştır. Ayrıca, Gazze’de tam, güvenli ve engelsiz insani erişim çağrısında bulunmuş; Gazze’deki barınma imkanlarını ve insani yardımları artırmak için yakın işbirliği yapma konusunda anlaşmıştır. Her iki taraf da kış mevsiminin ilk ani sel felaketlerinin Gazze’deki Filistinlileri vurması ve zaten çok ağır olan yaşam koşullarını daha da kötüleştirerek bu koşulları giderek daha dayanılmaz hale getirmesi nedeniyle, acil önlem alınması gerektiğini vurgulamaktadır.”
Bildiride, çevre ve iklim değişikliği alanındaki işbirliği kapsamında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’na (COP31), 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi’ne ve Sıfır Atık Girişimi’ne değinildi ve taraflar, aile ve sosyal hizmetler alanındaki işbirliğini güçlendirme konusundaki kararlılıklarını yineledi.
İki tarafın toplantıda bölgesel ve uluslararası konularla ilgili üst düzey diyalog, işbirliği ve koordinasyondan duydukları memnuniyeti dile getirdiği belirtilen bildiride, imzalanan “Barış, Uzlaşma ve Çatışma Çözümü Konusunda İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı” ile arabuluculuk ve uyuşmazlıkların çözümü alanlarında mevcut işbirliğini daha da güçlendirme ve kurumsallaştırma konusundaki kararlılıklarını ortaya koydukları kaydedildi.
İsrail’e yükümlülüklerine tam uyma çağrısı
Bildiride, tarafların, İsrail’i ateşkes anlaşması ve uluslararası hukuk kapsamındaki tüm yükümlülüklerine tam olarak uymaya çağırdığı ve sivillerin korunmasının ve insani yardımlara engelsiz bir şekilde erişimin sağlanmasının önemini vurguladığı aktarıldı.
Tarafların İsrail’in Doğu Kudüs dahil Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşim faaliyetlerini, yerleşimcilerin şiddetini ve terör eylemlerini, toprak müsaderesini ve zorla yerinden etme uygulamalarını şiddetle kınadığı ve işgal altındaki Filistin topraklarının hukuki, coğrafi ve demografik statüsünü değiştirmeyi amaçlayan tüm tedbirleri reddettiği vurgulanan bildiride, şu ifadelere yer verildi:
“Ayrıca, tarihi Haşimi vesayetinin özel rolünü tanırken, işgal altındaki Kudüs’te bulunan Mescid-i Aksa ile diğer İslami ve Hristiyan kutsal mekanların tarihi ve hukuki statükosunu değiştirmeye yönelik her türlü girişimi kesin bir dille reddettiklerini yinelemişlerdir. Taraflar, aşırıcı İsrailli yerleşimciler ve yetkililerin İsrail güçlerinin koruması altında Mescid-i Aksa’ya yönelik devam eden saldırılarını kınamışlar ve Mescid-i Aksa’nın 144 dönümlük alanının tamamının münhasıran Müslümanlara ait bir ibadet yeri olduğunu ve Kudüs Vakıfları ve Mescid-i Aksa İşleri Dairesi’nin bu alanın idaresinden sorumlu yetkili makam olduğunu yeniden teyit etmişlerdir.”
İki ülkenin Filistin ve Gazze konusundaki açıklamalarına ve tutumlarına, İsrail’e yönelik kınamalarına atıfta bulunulan bildiride, tarafların Suriye konusunda da ülkenin son derece zorlu koşullar altında istikrarın yeniden tesis edilmesi, devlet kurumlarının güçlendirilmesi ve Suriye’nin öncülüğünde ve sahipliğinde kapsayıcı bir siyasi sürecin ilerletilmesine yönelik çabalarına olan desteklerini yeniden teyit ettiği belirtildi.
Bildiride, tarafların, uluslararası toplumun İsrail’in Suriye’nin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne yönelik devam eden ihlallerini durdurmak, 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na saygı gösterilmesini sağlamak ve uluslararası hukuka aykırı olarak işgal edilen Suriye topraklarından İsrail güçlerinin çekilmesini temin etmek amacıyla kararlı bir tutum sergilemesi gerektiğini vurguladığı; bu hedeflere ulaşmaya yönelik diplomatik girişimleri destekleme taahhütlerini yeniden teyit ettiği kaydedildi.
Tarafların ABD ile İran arasında yaşanan ihtilaf ve bölgedeki geniş kapsamlı etkilerinin diyalog ve diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiği vurgulanan bildiride, bölgedeki tüm ülkelerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi ile sivillerin ve sivil altyapının korunması gerektiği yeniden teyit edildi.
Bildiride, tarafların ayrıca hukuka uygun seyrüseferi sekteye uğratan her türlü tedbir veya kısıtlamayı reddettiği ve Hürmüz Boğazı’ndan güvenli, emniyetli ve engelsiz geçişin süratle ve tam olarak yeniden başlatılması çağrısı yaptığı ifade edildi.
Tarafların İsrail’in Lübnan’ın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal eden eylemlerini kınadığı hatırlatılan bildiride, Lübnan devleti, hükümeti ve halkıyla tam dayanışma içinde olunduğu teyit edildi.
Bildiride, Irak’ın ülke genelinde devlet otoritesini ve egemenliğini güçlendirmeye yönelik attığı adımlardan duyulan memnuniyet ifade edilerek, Libya konusunda ise tarafların ülkenin güvenliğini, istikrarını, egemenliğini, toprak bütünlüğünü ve siyasi birliğini muhafaza etmek amacıyla, BM himayesinde yürütülen, Libyalıların öncülüğünde ve sahipliğindeki siyasi süreci ve buna paralel çabaları destekleme konusundaki kararlılıklarını teyit ettiği aktarıldı.
Yemen’in birliği ve egemenliğinin korunması çağrısı
Tarafların Yemen’in birliğinin, egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün korunması ile uluslararası alanda tanınan hükümetin desteklenmesinin hayati önem taşıdığını vurguladığı kaydedilen bildiride, şöyle devam edildi:
“Taraflar ayrıca, Husi milislerin Suudi Arabistan Krallığı’na yönelik sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alan saldırıları ile Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı’ndaki ticari deniz taşımacılığına yönelik saldırılarını kınamışlardır. Taraflar, Yemen Hükümeti ve Suudi Arabistan Krallığı ile dayanışma içinde olduklarını yinelemişler; sürdürülebilir bir siyasi çözüme ulaşılması amacıyla Birleşmiş Milletler öncülüğünde yürütülen ve diğer diplomatik çabalara desteklerini teyit etmiş ve Husi milislere saldırılarına derhal son vererek iyi niyetle siyasi sürece geri dönmeleri çağrısında bulunmuşlardır.”
Bildiride tarafların Sudan’ın birliğini, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü muhafaza ederek, ülkedeki krizin barışçıl bir çözüme kavuşturulmasını amaçlayan mevcut arabuluculuk çabalarına ve diplomatik girişimlere yönelik desteklerini teyit ettiği aktarıldı.
Türkiye ve Katar’ın, Afrika Boynuzu’nda barış, güvenlik ve istikrarın sağlanmasının önemini vurguladığı bildiride, Somali dahil olmak üzere bölgedeki tüm devletlerin egemenliğine, birliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi ile iyi komşuluk ilişkilerinin muhafaza edilmesi gerektiği kaydedildi.
Bildiride, her iki tarafın Kıbrıs sorununun adil, kalıcı, sürdürülebilir ve karşılıklı olarak kabul edilebilir bir çözümüne ulaşılması ihtiyacını vurguladığı aktarılarak, “Bölgesel güvenlik sınamaları ile bunların emniyet ve istikrara yönelik potansiyel risklerinin bilincinde olarak her iki taraf, bölgesel güvenliği ve ortak istikrarı güçlendirmek amacıyla, terörizmin her türlü biçim ve tezahürüyle mücadelede yakın işbirliğini sürdürme ve PKK/PYD/YPG, DEAŞ ve FETÖ ile iltisaklı yapılar dahil tüm terör örgütleriyle mücadele etme taahhütlerini yeniden teyit etmiştir.” ifadelerine yer verildi.
Ayrıca bildiride, Türkiye-Katar Yüksek Stratejik Komite’nin 13. Toplantısı’nın, diplomatik kanallardan belirlenecek bir tarihte, 2027’ye kadar Katar’da düzenlenmesi hususunda mutabık kalındığı bilgisi verildi.
