İstanbul’da düzenlenen TRT World Forum 2026 kapsamında “Türkiye: Bölgesel Güçten Bölgeler Arası Bir Aktöre” adlı panel düzenlendi.
TRT World’den Alican Ayanlar moderatörlüğündeki panele, Malezya Başbakan Yardımcısı Ahmad Zahid Hamidi, Birleşmiş Milletler (BM) Barış Operasyonlarından Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Jean-Pierre Lacroix, Amerikan Arap Merkezi Başkanı Farah al-Atassi, Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) Dış Politika ve Güvenlik Araştırmaları Direktörü Murat Yeşiltaş ve Atlantic Council Kıdemli Araştırmacısı Rich Outzen konuşmacı olarak katıldı.
Amerikan Arap Merkezi Başkanı Atassi, Türkiye’nin diplomatik etkisini kullanarak ABD’nin Suriye’ye yönelik yaptırımlarının kaldırılmasını teşvik ettiğini belirterek, bunun Suriye’nin uluslararası bankacılık sistemine yeniden entegrasyonu ile yatırım ve ekonomik fırsatların önünü açtığını söyledi.
Atassi, Türkiye’nin diyaloğu desteklediğini vurgulayarak, “Suriye’nin özgürleşmesinden bu yana Türkiye-Suriye ilişkileri büyük bir dönüşüm geçirdi. Artık ilişkilerimizi geçmişin siyasi ve güvenlik kaygılarıyla değil, gelecekteki ekonomik, yatırım ve stratejik fırsatlarla tanımlıyoruz.” dedi.
Arap dünyasının Türkiye’yi güvenilir ve stratejik bir ortak olarak gördüğünü ifade eden Atassi, Türkiye’nin bölge ülkeleriyle diplomatik ilişkilerini geliştirmede önemli rol oynadığını kaydetti.
Atassi, Türkiye ile Mısır arasındaki ilişkilerin normalleşmesine ve iki ülke arasında milyonlarca dolarlık ticaret anlaşmaları imzalanmasına dikkati çekerek, yakın zamanda imzalanan Mekke Anlaşması’nın da bölge açısından önemli bir gelişme olduğunun altını çizdi.
Washington’ın “bekle-gör” yaklaşımı
Atlantic Council Kıdemli Araştırmacısı Outzen de dünyadaki sorunların giderek karmaşıklaştığını ve hiçbir ülkenin uluslararası sisteme tek başına liderlik edemeyeceğini dile getirdi.
ABD’nin küresel liderliğini sürdürebilmesi için müttefiklerine ihtiyaç duyduğuna değinen Outzen, Türkiye’nin NATO müttefikliğinin ötesinde diplomatik ve stratejik kapasitesini geliştirdiğini, çatışmaların farklı taraflarıyla ilişkiler kurabilmesinin de ABD diplomasisine katkı sağladığını ifade etti.
Washington’ın yeni bölgesel güvenlik girişimlerine karşı bekle-gör yaklaşımı benimsediğine işaret eden Outzen, bu girişimlerin ABD’nin güvenlik çıkarlarını tamamlaması ve bölge ülkelerinin istikrarına katkı sağlaması halinde olumlu karşılanabileceğini belirtti.
Lübnan’da BM askeri gücü operasyonlarının sona ermesinin riskleri
BM Barış Operasyonlarından Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Lacroix, Türkiye’nin özellikle Karadeniz bölgesinde önemli rol oynadığını kaydederek Türkiye’nin bu konudaki katkılarıyla BM için güvenilir bir partner olduğunu gösterdiğini aktardı.
Lübnan’daki BM askeri gücü operasyonlarının sona ermesinin ciddi güvenlik ve insani riskler doğurabileceğine dikkati çeken Lacroix, böyle bir durumda Lübnan ile İsrail arasındaki Mavi Hat boyunca yaşanan gelişmeleri gözlemleyip raporlayacak uluslararası bir mekanizmanın kalmayacağının altını çizdi.
Lacroix, Lübnan’daki BM varlığının bir şekilde sürdürülmesini umduklarını dile getirerek, Türkiye dahil uluslararası ortakların Lübnan’a insani, mali ve güvenlik alanlarında destek sağlamasının önemine işaret etti.
SETA Dış Politika ve Güvenlik Araştırmaları Direktörü Yeşiltaş, ABD’nin Orta Doğu politikasındaki stratejik belirsizliklerin yanı sıra İsrail ve İran arasındaki rekabetin de bölgesel güvenlik ve istikrarı tehdit ettiğine değinerek, bu koşulların bölge ülkelerini savunma amaçlı bir ittifak oluşturmaya yönelttiğini belirtti.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın oluşturduğu Mekke İttifakı’nın herhangi bir ülkeyi hedef almadığını vurgulayan Yeşiltaş, girişimin nasıl bir stratejik caydırıcılık sağlayacağını değerlendirmek için henüz erken olduğunu ve bunun zaman alacağını kaydetti.
Türkiye-Malezya işbirliği
Malezya Başbakan Yardımcısı Hamidi, Malezya ile Türkiye arasındaki yakın işbirliğinin büyük önem taşıdığını vurgulayarak, bu ortaklığın yalnızca ticaretle sınırlı kalmaması, bilgi ve teknoloji transferinin yanı sıra eğitim ve diplomasi alanlarını da kapsaması gerektiğini söyledi.
Güneydoğu Asya’da barış ve istikrarın korunmasının önemine dikkati çeken Hamidi, büyük güçlerin ASEAN üyesi ülkeler üzerindeki nüfuzunu artırmasının önüne geçilmesi gerektiğini dile getirdi.
