Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, kaçak kazıların kültürel mirasa ve bilimsel bilgiye geri dönülmez zararlar verdiğini belirterek vatandaşlara “Sessiz kalmayın” çağrısında bulundu. Açıklama, ABD’den Türkiye’ye iade edilen Tokat Horoztepe kökenli 40 Erken Tunç Çağı eserinin önemini de yeniden gündeme taşıdı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 14 Kasım UNESCO Uluslararası Kültür Varlığı Kaçakçılığıyla Mücadele Günü dolayısıyla yayımladığı mesajda, kültürel mirasın korunmasının toplumun ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.
Anadolu’nun binlerce yıllık geçmişine ait her eserin bu toprakların hikâyesinin bir parçası olduğunu belirten Ersoy, kaçak kazılarla tahrip edilen alanların ve yerinden koparılan eserlerin geçmişle kurulan bağı zedelediğini ifade etti.
“Kaçakçılığa karşı sessiz kalmayın” Kaçak kazıların yalnızca eser kaybına yol açmadığına dikkati çeken Ersoy, bu faaliyetlerin geçmişi anlamayı sağlayan bilimsel bilgileri de geri dönülmez biçimde yok ettiğini kaydetti.
Kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede güvenlik güçleri, gümrük teşkilatı ve adli makamlarla iş birliği içinde çalıştıklarını belirten Ersoy, vatandaşların duyarlılığının bu mücadelenin en önemli güvencelerinden biri olduğunu dile getirdi.
Ersoy, vatandaşları “kaçakçılığa karşı sessiz kalmamaya ve kültürel mirasımıza sahip çıkmaya” davet etti.
Horoztepe’nin 40 eseri Türkiye’ye kazandırılmıştı Türkiye’nin yurt dışına kaçırılan kültür varlıklarının iadesi için yürüttüğü çalışmaların dikkat çeken örneklerinden biri, ABD’den getirilen 100 eser olmuştu.
ABD makamlarıyla yapılan iş birliği sonucunda iade edilen eserler arasında, Tokat’ın Horoztepe bölgesi kökenli 40 Erken Tunç Çağı eseri de yer almıştı. Tokat’ın binlerce yıllık geçmişine ışık tutan eserler, İstanbul Arkeoloji Müzelerinde düzenlenen programla kamuoyuna tanıtılmıştı.
İade sürecinde bilimsel araştırmalar, arşiv belgeleri ve uluslararası adli iş birlikleri belirleyici rol oynamıştı. Aynı grupta Burdur Düver kökenli 44 Arkaik Dönem eseri ile Aphrodisias Antik Kenti’nden yasa dışı yollarla çıkarılan bir portre de bulunuyordu.
Yurt dışından 13 bin 574 kültür varlığı getirildi Kültür ve Turizm Bakanlığının paylaştığı verilere göre, 2002-2026 yılları arasında yurt dışından Türkiye’ye getirilen kültür varlığı sayısı 13 bin 574’e ulaştı. Yalnızca 2026 yılında 126 kültür varlığı ülkeye kazandırıldı.
Bakanlık, yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılan eserlerin belirlenmesi ve iadesi için bilimsel araştırmaları, hukuki süreçleri ve diplomatik girişimleri birlikte yürütüyor.
Kaçırılan eserlerin izi dijital ortamda sürülüyor Kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede teknolojik imkânlardan da yararlanılıyor. Bakanlığın kullandığı yazılım sistemiyle dünya genelindeki müzayede ve galeri internet sitelerinde satışa sunulan şüpheli eserler takip ediliyor.
Tespit edilen kayıtlar arşivlenerek uzmanların incelemesine sunuluyor. Elde edilen bilgiler, eserlerin kökenlerinin araştırılmasına ve iade taleplerinin belgelerle desteklenmesine katkı sağlıyor.
Bakanlık, uluslararası iş birliklerinin yanı sıra eğitim ve farkındalık çalışmalarıyla da kültürel mirası koruma bilincini güçlendirmeyi hedefliyor.
