Dünya liderleri, bakanlar, uluslararası kuruluş temsilcileri ve on binlerce delegasyonun katıldığı COP31, Antalya’da resmen başladı. Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yaptığı tarihi zirve, taahhütlerin somut eylemlere dönüştürüleceği “Uygulama COP”u vizyonuyla kapılarını dünyaya açtı.
İklim kriziyle mücadelede gezegenin geleceğini şekillendirecek en kritik uluslararası platform olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) için beklenen gün geldi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının koordinasyonunda hazırlıkları tamamlanan dev zirve, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne taraf 196 ülke ve Avrupa Birliği’nin katılımıyla Antalya’da başladı.
Toplam 1 milyon 100 bin metrekarelik devasa alanda gerçekleştirilen konferans süresince küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefi, adil geçiş, iklim finansmanı ve emisyon azaltımı gibi hayati konular masaya yatırılacak.
Erdoğan’ın ev sahipliğinde liderler zirvesi 11-12 Kasım’da
Konferans kapsamında küresel diplomasi trafiğinin zirve noktası, Mavi Bölge’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde 11-12 Kasım tarihlerinde düzenlenecek Liderler Zirvesi olacak.
102 lider düzeyinde katılım
Zirveye 6 kıtadan üst düzey katılım gerçekleşiyor. 95 ülke lideri ile 7 uluslararası kuruluşun başkanı zirvede yer alacak. Katılımcı liderler arasında 37 devlet başkanı, 35 hükümet başkanı, 8 devlet başkan yardımcısı, 7 başbakan yardımcısı, 2 veliaht prens, 1 prens, 1 meclis başkanı ve 4 özel temsilci bulunuyor. Uluslararası Kuruluşlar: Avrupa Komisyonu, BM, BM Genel Kurulu, Dünya Bankası, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD), İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) en üst düzeyde temsil ediliyor.
300’den fazla bakan, ülkelerin çevre, enerji, ekonomi ve şehircilik bakanları müzakerelerde bizzat yer alıyor. Alanda ülkeler ve kurumlar için 160 onaylı pavilyon ile 90 onaylı delegasyon ofisi hizmet veriyor.
Türkiye’nin vizyonu: “Uygulama COP”u
Türkiye, COP31 Başkanlığı görevini sadece diplomatik ve teknik bir süreç olarak görmüyor; alınan kararların sahada karşılık bulmasını hedefliyor. Cumhurbaşkanlığı Genelgesi doğrultusunda COP31 Başkanlığı’nı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum yürütürken, müzakerelerin başkanlığını ise Avustralya üstleniyor.
Türkiye’nin “diyalog, uzlaşı ve aksiyon” ilkeleriyle şekillendirdiği “Uygulama COP”u vizyonunda Bakan Kurum tarafından açıklanan 10 öncelikli Eylem Gündemi başlığı şunlardan oluşuyor; Sıfır Atık, Temiz Enerji Dönüşümü ve Elektrifikasyon, Gıda Güvenliği, İklim Dirençli Şehirler, İklim Uygulama Köprüsü, Yeşil Sanayileşme, Gençlik ve Eğitim, Okyanuslar ve Denizler, Rio Sinerjisi, Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri.
COP31 alanı, diplomatik müzakereler ve halk/sivil toplum etkileşimi için iki ana bölgeye ayrıldı.
Mavi Bölge (527 bin metrekare): Birleşmiş Milletler yönetimi altındaki resmi müzakere alanı. Devlet başkanları, bakanlar, resmi delegasyonlar ve akredite gözlemcilerin yer aldığı bu alana zirve süresince 100 bine yakın ziyaretçi bekleniyor. Mavi Bölge’de ayrıca biyolojik çeşitliliğe dikkat çeken Tropikal Kelebek Bahçesi yer alıyor.
Yeşil Bölge (582 bin metrekare): Özel sektör, akademi, sivil toplum örgütleri, gençler ve teknoloji girişimcilerinin buluşma noktası. Yenilikçi iklim projelerinin sergileneceği Yeşil Bölge’yi 1,5 milyon kişinin ziyaret etmesi öngörülüyor. Ayrıca 154 ülkeden 45 binden fazla uluslararası iklim gönüllüsü organizasyonda aktif görev alıyor.
Türkiye’nin vitrini: “Sıfır Atık” ve “Asrın İnşası”
Türkiye, Yeşil Bölge’de dünyaya kendi somut başarı hikayelerini tanıtıyor. Emine Erdoğan’ın himayelerinde küresel bir harekete dönüşen Sıfır Atık projesi ile 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin ardından 11 ilde inşa edilen 455 bin iklim dirençli afet konutu, Yeşil Bölge’nin ana odak noktalarını oluşturuyor.
Konferans süresince 12 gün boyunca tematik gündemler sahada işlenecek; 9 Kasım: Gıda, Tarım ve Sağlık 10 Kasım: Enerji ve Ulaştırma 11 Kasım: Sıfır Atık 12 Kasım: Dayanıklı Şehirler ve Yapılı Çevre 13 Kasım: Finans ve Ticaret 14 Kasım: Çocuklar, Gençlik, Eğitim ve Beceriler 15 Kasım: Antalya’da Bir Nefes 16 Kasım: Sanayi, Bilim ve Teknoloji 17 Kasım: Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı (Rio Sinerjisi) 18 Kasım: İnsani ve Sosyal Kalkınma 19 Kasım: İmece: Uygulamanın Güçlendirilmesi 20 Kasım: Nihai Müzakereler (Mavi Bölge) / Finansman ve Teşvikler (Yeşil Bölge)
Sanat, kültür ve gastronomi iklim duyarlılığıyla buluştu
COP31, sadece resmi müzakerelerle değil; sanat, kültür ve gastronomiyle de farkındalık oluşturuyor. COPArt ve Sıfır Atık Müzesi: Mavi Bölge’de Sıfır Atık Vakfı tarafından kurulan 10 bin metrekarelik 5 yapraklı Sıfır Atık Müzesi dikkat çekerken, alanın tamamı “COPArt: Hâlâ Mümkün / Still Possible” temalı bir açık ve kapalı sanat galerisine dönüştürüldü.
İlham veren uygulamalar zirve alanıyla sınırlı kalmayarak Antalya’nın Solak, Demirciler ve Ormana köylerine taşındı.
Çocuk Adası’nda Kızılay, TÜÇA ve AFAD’ın çevre ve etkinlik tırları yer alıyor.
Anadolu Bahçesi alanında Akdeniz, Gaziantep, Kayseri, Konya, Karadeniz, Türk Dünyası ve Sıfır Atık mutfakları tanıtılarak israfı önleyen geleneksel, sürdürülebilir Türk gastronomisi dünya vitrinine taşınıyor. Ürünler yerel üreticilerden tedarik edilerek bölge çiftçisi destekleniyor.
“Kimseyi Geride Bırakmama” ilkesi
Konferans, uluslararası sürdürülebilirlik kriteri olan ISO 20121 standartlarına tam uyumla hayata geçiriliyor. Düşük emisyonlu ulaşım, su ve enerji tasarrufu, sıfır atık yönetimi ve karbon dengeleme mekanizmaları titizlikle uygulanıyor.
Engelsiz alan tasarımları, sesli yönlendirmeler, gerçek zamanlı altyazı sistemleri ve görev yapan 35 işaret dili tercümanı ile konferansın her noktası “Kimseyi Geride Bırakmama” ilkesiyle tam erişilebilir hale getirildi.
Kararlar “oy birliği” ile alınacak
1992 tarihli BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) en üst karar organı olan COP toplantılarında kararlar, oy çokluğuyla değil tüm tarafların oy birliği (konsensüs) ile alınıyor.
Geçmişte Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması gibi dönüm noktalarına imza atan COP süreçlerinin bu yılki Antalya ayağında, gelişmekte olan ülkelerin iklim krizine uyumu için gereken küresel iklim finansmanı paketleri ve karbon salımının düşürülmesine yönelik nihai taahhütler üzerinde yoğun müzakereler yürütülecek. Antalya’daki 12 günlük maraton, dünya iklim diplomasisinin yeni yol haritasını çizecek.
