Turhal Ulu Camii
1544 tarihli Turhal Ulu Camii, ilçenin günümüze ulaşan başlıca Osmanlı eserlerindendir. Cami giriş kapısı üzerindeki kitabesine göre H.950(M.1544) yılında İstanbul Emini İshak Efendi tarafından yaptırılmıştır. Mihrap önünde pandantif geçişli iki kubbeyle örtülü bölüm ile doğu ve batısındaki tonoz örtülü dikdörtgen mekanlardan oluşan harim, 1960'lı yıllarda batıya doğru genişletilmiştir. Bugün sadece tuğla minaresi ve güneydeki iki kubbeli harim kısmı orijinal olan yapının mermer minberi ve mihrabı da sonradan yenilenmiştir. Harim, kubbelerin sekizgen kasnaklarındaki mazgal pencereler ve mihrabın iki yanında yer alan birer pencereyle aydınlatılmaktadır. Kuzeybatıda yer alan ve bugün çatı üzerinden yükselen minare, orijinalinde kare kaideli, silindirik gövdeli ve tek şerefelidir. İlave bölümlerinde düzgün kesme taş kullanılan caminin içi ve dışı sıvanmış olduğundan inşa malzemesi anlaşılamamıştır (Gündoğdu V.D,2006).
- Dönem
- 1544 / Osmanlı Dönemi
- Konum
- Cami-i Kebir Mahallesi, Turhal
Galeri
20 fotoğrafTarihçesi
Giriş kitabesine göre cami 1544 yılında İstanbul Emini İshak Efendi tarafından yaptırılmıştır. Zaman içinde onarımlar ve genişletmeler geçirmiştir.
Mimari Özellikleri
Özgün unsurlar arasında tuğla minare ile güneydeki iki kubbeli bölüm öne çıkar. Yapı, farklı dönemlerde yapılan eklerle bugünkü biçimine ulaşmıştır.
Cami 762 m2 arsa üzerine yapılmış olup, iç alanı 450 m2'dir.İbadet kapasitesi de 600 kişidir. Zaten caminin yapılış planına bakıldığında farklı bir plan uygulanmıştır. Şöyle ki; genelde camilerin yapılış planına göre, ana giriş kapısı kıblenin, mihrabın karşısındadır. Yani kuzeydedir. Hâlbuki bu caminin giriş kapısı diğerlerinden farklı olarak batı taraftadır, yan kısımdadır. Aynı kilise mimarisinde olduğu gibi.
Caminin tamiri ise Emir İshak tarafından M.950 / H.1530 tarihinde yapılmıştır. İshak Bey, Kanuni Sultan Süleyman'ın komutanlarındandır. Turhal'a Abaza Mehmet Paşa'nın cezalandırılması için gelmişti. Caminin bakımsız durumunu görünce tamir ettirmeye karar verip, tamir ettirmiştir. Bu konudaki kitabe caminin iç giriş kapısının üzerindedir. Yanına ilave bölüm yapıldığı için kitabe içeride kalmıştır.
Çukurda kaldığı ve zeminden su çıktığı için, H:1319/M: 1802 yılında zemin toprakla doldurulmuştur. Almus barajı yapılana kadar Yeşilırmak sık sık taşardı. Ekili alanlara ve yerleşim yerlerine çok zarar verirdi. Taşıdığı zaman Ulu caminin duvarının dibine kadar ulaşırdı. Yeşilırmağın taşması son bulduğu için günümüzde tekrar eski haline getirilmiştir. Bugün ana camiye girmek için merdivenle aşağı doğru inilerek girilmektedir. Ana caminin arkasındaki asma katta kaldırılmıştır.
İki kubbelidir. İkişer basık kemerle doğu-batı yönünde genişletilmiştir. Cami girişindeki bölüm sonradan ilave edilmiştir. 1939 depreminde ( halk arasında büyük zelzele denir) minarenin şerefe üzeri yıkılmıştır. Şerefe tamir edilirken biraz da uzatılmıştır. Turhal'ın en eski camisidir. İkinci Dünya Savaşı sırasında camide atlı askerler ağırlanmıştır.1951 yılında tamir edilerek tekrar ibadete açılmıştır. 2006 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restorasyonu yapılarak tekrar hizmete sunulmuştur.
Nasıl Gidilir?
Rota Açıklaması
Cami-i Kebir Mahallesi, Turhal konumuna ilçe/şehir merkezinden karayoluyla ulaşılabilir. Haritada “Turhal Ulu Camii” adıyla aratarak güncel yol tarifini kullanmanız önerilir.
Hedef / Konum: Cami-i Kebir Mahallesi, Turhal
Yol, hava ve arazi koşulları mevsime göre değişebilir. Özellikle köy yolu, vadi, mağara ve yüksek kesim rotalarında hareket etmeden önce güncel yol durumunu kontrol edin.
Harita
Yol Tarifi AlKesin koordinat kaydı bulunmayan yerlerde harita, yapı adı ve resmî konum açıklamasına göre arama sonucu gösterir.
Kaynak
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Türkiye Kültür Portalı
Yakındaki Tarihî Yerler
Ahi Yusuf Türbesi
- Turhal
- 1324 / İlhanlı Dönemi
1324 tarihli Ahi Yusuf Türbesi, Ahilik kültürünün Turhal’daki önemli izlerinden biridir.
Ali Baba Türbesi
- Turhal
Ali Baba Türbesi, Dazya Köyü’nün kuzeydoğusunda Turhal–Erbaa eski kervan yolunun gerisindeki yamaçta bulunan kare planlı tarihî türbedir. Taş ve tuğla…
Ayranpınar Yamaç Yerleşimi
- Turhal
Ayranpınar Yamaç Yerleşimi, Ayranpınar Köyü çevresinde tescilli arkeolojik alan olarak kayıtlıdır. Yamaç topoğrafyasındaki yerleşim izleri, Turhal kırsalının eski dönemlerdeki kullanımına…
Bahçebaşı Dökmetepe Höyüğü
- Turhal
Bahçebaşı Dökmetepe Höyüğü, Bahçebaşı Köyü çevresindeki tescilli arkeolojik alanlardan biridir. Kestavur Deresi Vadisi ve Roma dönemi su yolu ile aynı…


