Niksar’da 10’uncusu düzenlenen Altın Ceviz Yöresel Ürünler ve Kültür Festivali başladı. Tokat’ta ceviz üretim alanı 16 bin dekara, Niksar’daki üretim ise yaklaşık 4 bin tona ulaştı.
Tokat’ın Niksar ilçesinde bu yıl 10’uncusu düzenlenen Altın Ceviz Yöresel Ürünler ve Kültür Festivali, düzenlenen törenle başladı. 4-7 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilecek festivalin açılış programında ceviz üretiminin geleceği, Niksar cevizinin marka değeri ve üreticilerin beklentileri ele alındı. Programda Niksar Prof. Dr. Erol Turaçlı Fen Lisesi öğrencileri tarafından Kafkas dansları gösterisi de sunuldu.
Açılışa Niksar Kaymakamı Kadir Perçi, Niksar Belediye Başkanı Semih Tepebaşı, Tokat Tarım ve Orman İl Müdürü Ömer Cebeci, Erbaa Belediye Başkanı Ertuğrul Karagöl, siyasi parti ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, akademisyenler ve ceviz üreticileri katıldı.
Konuşmalarda Tokat’ın ceviz üretimindeki yeri, Niksar’da üretim alanlarının gelişimi, iklim değişikliğinin tarıma yansımaları, ürünlerin işlenerek katma değer kazanması ve üreticilerin örgütlenmesi gibi başlıklar öne çıktı.
Tokat Ceviz Üretiminde Karadeniz Bölgesi’nde İlk Sırada
Festivalde konuşan Tokat Tarım ve Orman İl Müdürü Ömer Cebeci, Tokat’ın ceviz üretiminde Türkiye’nin önde gelen illeri arasında yer aldığını belirtti. Cebeci, ilin ülke genelinde ceviz üretiminde ilk 10 içerisinde bulunduğunu, Karadeniz Bölgesi’nde ise üretim alanı ve üretim miktarı bakımından ilk sırada yer aldığını ifade etti.
Niksar’da ceviz yetiştiriciliğinin özellikle 1990’lı yıllardan itibaren geliştiğini anlatan Cebeci, ilçenin bugün önemli bir üretim merkezine dönüştüğünü söyledi. Daha önce yaklaşık 2 bin dekar olan ceviz üretim alanının 16 bin dekara ulaştığını belirten Cebeci, bu artışın ilçedeki üretimin geldiği noktayı gösterdiğini kaydetti.
Niksar’da Yaklaşık 2 Bin 500 Üretici Ceviz Yetiştiriyor
Tokat genelindeki ceviz üretiminin yaklaşık 14 bin ton olduğunu aktaran Cebeci, bunun yaklaşık 4 bin tonunun Niksar’da gerçekleştirildiğini açıkladı. Niksar merkez ve köylerinde yaklaşık 2 bin 500 çiftçinin ceviz üretimiyle ilgilendiğini belirten Cebeci, ilçede ceviz yetiştiriciliğinin tarımsal faaliyetler içerisindeki önemine dikkat çekti.
Cebeci, üretim alanlarının genişlemesinde yürütülen projelerin de etkili olduğunu ifade etti. 2019 yılında İl Özel İdaresi tarafından ceviz yetiştiriciliğine yönelik bir proje başlatıldığını hatırlatan Cebeci, proje kapsamında üreticilere fidan dağıtımı yapıldığını, teraslama ve sulama altyapısına yönelik çalışmalar gerçekleştirildiğini söyledi.
Üretim sürecinin yalnızca bahçe kurulumuyla sınırlı kalmadığını belirten Cebeci, hasat sonrasında kullanılan ekipmanların da önem kazandığını dile getirdi. Tarım ve Orman Bakanlığı, İl Özel İdaresi, yerel yönetimler ve belediyelerin destekleriyle ceviz soyma ve kurutma makinelerinin sayısının arttığını aktardı. Bu makinelerin üreticilerin hasat sonrası işlemlerinde kullandığı önemli ekipmanlar arasında yer aldığını kaydetti.
Prof. Dr. Yaşar Akça’dan İklim Değişikliği ve Sulama Uyarısı
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Meyve Yetiştirme ve Islahı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yaşar Akça, konuşmasında Niksar cevizinin gelişim sürecine ve üretimin geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
1997 yılında Niksar’a geldiğini hatırlatan Akça, o tarihten itibaren ilçede ceviz yetiştiriciliğinin geliştirilmesi için çalışmalar yürüttüğünü anlattı. Niksar cevizinin tanıtılması, üretimin bilimsel çalışmalarla desteklenmesi ve farklı ceviz çeşitlerinin bölgeye kazandırılması konusunda yapılan çalışmalara değindi.
Akça’nın konuşmasında öne çıkan başlıklardan biri de iklim değişikliği oldu. İklim değişikliğinin tarımsal üretim açısından dikkate alınması gerektiğini belirten Akça, ceviz yetiştiriciliğinde sulama konusunun önemine dikkat çekti. Üreticilerin değişen iklim koşullarını ve su kullanımını göz önünde bulundurarak üretim yöntemlerini geliştirmesi gerektiğini ifade etti.
Sulama çalışmalarının geleneksel yöntemlerle sınırlı kalmaması gerektiğini anlatan Akça, akıllı sulama sistemlerinin ve yapay zekâ teknolojilerinin tarımsal üretimdeki yerine de değindi. Ceviz bahçelerinde sulamanın doğru yönetilmesinin önemini vurgulayan Akça, bilimsel bilgi ve teknolojik imkânların üreticiler tarafından kullanılmasının gerekliliğini dile getirdi.
Üniversitelerin bu süreçte üreticilere destek verebileceğini belirten Akça, Niksar’da ceviz üretiminin geliştirilmesi için bilimsel çalışmaların sürdürülmesi gerektiğini söyledi.
Yaşar Akça Ceviz Fiyatları ve Kurutma Sorununa Dikkat Çekti
Prof. Dr. Yaşar Akça, ceviz üreticilerinin bu yıl karşılaştığı fiyat sorunlarına da değindi. Ceviz fiyatlarının düşük kalmasını yalnızca üretim miktarıyla açıklamanın doğru olmadığını belirten Akça, bu yılki fiyat seviyelerinde planlama sorunlarının etkili olduğunu ifade etti.
Taze cevizin 120-150 lira aralığında satıldığını aktaran Akça, üreticinin emeğinin karşılığını alabilmesinin sektörün sürdürülebilirliği açısından önemli olduğunu vurguladı. Üretimden pazarlamaya kadar uzanan sürecin birlikte değerlendirilmesi gerektiğine işaret etti.
Kurutma sürecinin de ceviz üretiminde önemli bir aşama olduğunu belirten Akça, hasat sonrasında yaşanan kurutma sorunlarına dikkat çekti. Ürünün uygun koşullarda işlenmesi ve muhafaza edilmesinin önemini anlattı.
Akça ayrıca Niksar’da ceviz üreticilerinin ortak hareket edebilmesi için bir üretici birliği kurulmasını önerdi. İlçenin ceviz alanındaki genetik zenginliğinin korunması amacıyla ceviz müzesi oluşturulması gerektiğini de dile getirdi. Üniversitenin bu konularda Niksar’a ve üreticilere bilimsel destek vermeye hazır olduğunu belirtti.
Başkan Tepebaşı Ceviz Müzesi Projesini Gündeme Getirdi
Niksar Belediye Başkanı Semih Tepebaşı, festivalin düzenlenmesinde emeği bulunanlara teşekkür ederek ilçenin cevizle özdeşleşen geçmişine dikkat çekti. Niksar’da ceviz yetiştiriciliğinin kuşaktan kuşağa aktarılan bir değer olduğunu belirten Tepebaşı, ilçenin ceviz ticaretindeki tarihî yerinin korunmasının önemini vurguladı.
Festivalin hazırlanmasında emeği geçen kurumlara ve kişilere teşekkür eden Tepebaşı, Prof. Dr. Yaşar Akça’nın Niksar cevizinin gelişimine yönelik çalışmalarına da değindi. Cevizin yalnızca tarımsal bir ürün olarak değil, Niksar’ın tanıtımında ve ekonomik hayatında önemli bir değer olarak ele alınması gerektiğini ifade etti.
Tepebaşı, Kaymakamlık ve ilgili kurumlarla birlikte Niksar’da ceviz müzesi kurulmasına yönelik çalışma yürütmek istediklerini belirtti. Böyle bir müzenin ilçenin ceviz geçmişinin ve üretim kültürünün gelecek kuşaklara aktarılması açısından önem taşıdığını kaydetti.
Cevizin işlenerek daha yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesine yönelik projeye de değinen Tepebaşı, hazırlanan projenin Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı desteği almaya hak kazandığını açıkladı. Projenin yakın zamanda hayata geçirilmesinin planlandığını belirten Tepebaşı, Niksar cevizinin yalnızca ham ürün olarak değil, işlenmiş ürünlerle de değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti.
Kaymakam Perçi Cevizin Katma Değerli Ürüne Dönüşmesini İstedi
Niksar Kaymakamı Kadir Perçi, festivalin düzenlenmesinde emeği bulunan Niksar Belediyesine, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne, ceviz üreticilerine ve katkı sunan herkese teşekkür etti. Niksar’ın ceviz üretimi ve ticaretinde önemli bir yere sahip olduğunu belirten Perçi, ilçenin bu alandaki potansiyelinin daha ileriye taşınması gerektiğini söyledi.
Perçi, ceviz üretiminde yalnızca ham ürün satışına odaklanılmaması gerektiğini vurguladı. Ürünün işlenmesi, kurutulması ve farklı ürünlere dönüştürülmesiyle daha fazla katma değer elde edilebileceğine dikkat çekti.
Cevizin üretimden pazarlamaya kadar bütün aşamalarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Perçi, kurutma imkânlarının geliştirilmesinin ve üreticilerin bu süreçte desteklenmesinin önemini anlattı. Bu çalışmaların yürütülmesinde kamu kurumları, meslek kuruluşları, muhtarlar, belediyeler ve üreticiler arasındaki iş birliğinin önem taşıdığını belirtti.
Perçi, Kelkit Vadisi’nin tarımsal potansiyeline de değinerek bölgedeki üretimin geliştirilmesi için ortak çalışmaların sürdürülmesi gerektiğini kaydetti.
Altın Ceviz Yarışmasının Kazananları Belli Oldu
Festival kapsamında düzenlenen Altın Ceviz Yarışması’nda dereceye giren üreticiler de açıklandı. Yarışmada Gülbayır köyünden Güngör Yıldırım birinci oldu. Serenli’den Ahmet Can Yıldırım ikinci, Işıklı köyünden Naciye Özer ise üçüncü sırada yer aldı.
Dereceye giren üreticilere ödülleri takdim edildi.
Niksar Altın Ceviz Festivali 7 Kasım’a Kadar Sürecek
Açılış programında yapılan konuşmaların ve gösterilerin ardından festival etkinlikleri başladı. Niksar Altın Ceviz Yöresel Ürünler ve Kültür Festivali, 4-7 Kasım 2026 tarihleri arasında dört gün boyunca devam edecek. Festival programında konserler, yöresel ürün tanıtımları ve çeşitli yarışmalar yer alacak.
