İletişim Başkanı Burhanettin Duran, iklim diplomasisinin dış politikanın vazgeçilmez bir parçası, aynı zamanda küresel adalet meselesi haline geldiğini belirterek, “En iyi iklim politikaları dahi toplum tarafından anlaşılmadan ve benimsenmeden başarıya ulaşamaz. Toplumu bu sürece dahil etmeden kalıcı bir dönüşüm gerçekleştiremeyiz.” dedi.
İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında mavi bölgedeki Özel Etkinlik Salonu’nda “Enerji, Tarım ve İklim Politikalarına Bütüncül Yaklaşım: Uluslararası İşbirliğiyle Dayanıklılığın Artırılması Paneli”ne katıldı.
COP31 vesilesiyle katılımcıları Türkiye’de ağırlamaktan memnuniyet duyduklarını ifade eden Duran, panelin ülkeler ve insanlık için daha iyi bir geleceğe katkı sunmasını temenni etti.
Geçen yüzyılın büyük bölümünde, insanlığın en büyük hedefinin daha fazla üretmek, daha hızlı büyümek ve daha yüksek refah seviyelerine ulaşmak olduğuna dikkati çeken Duran, “Bugün, tam da bu hedefin beraberinde getirdiği sonuçlarla karşı karşıyayız. Önümüzdeki soru, ekonomik kalkınmayı sürdürürken aynı zamanda doğal kaynakları nasıl muhafaza edeceğimizdir. Bu çerçevede enerji, tarım ve iklim değişikliği arasındaki ilişkiye değinmek istiyorum. Bugün dünya nüfusu sekiz milyarı aşmış durumdadır. Tahminler, bu sayının yüzyılın ikinci yarısında da artmaya devam ederek nihayetinde on milyarı aşacağını göstermektedir.” diye konuştu.
Duran, meselenin nüfus artışından çok daha fazlası olduğuna işaret ederek, dünya nüfusunun büyük çoğunluğunun kentsel alanlarda yaşadığını ve sanayileşmenin, insanların çalışma biçimini şekillendirmeye devam ettiğini vurguladı.
Şehirlerin genişlediğini anlatan Duran, şunları kaydetti:
“Tüketim alışkanlıklarımız değişiyor. Gıda ve enerjiye yönelik talebimiz de artmaya devam ediyor. Bununla birlikte, doğal kaynaklarımız üzerindeki baskı da artmaya devam ediyor. Dolayısıyla temel bir soruyla karşı karşıyayız, yarının kaynaklarını tüketmeden bugünün ihtiyaçlarını nasıl karşılayabiliriz? Enerji, kuşkusuz, gıda üretiminin her aşamasında gereklidir. Tarım, sulamadan hasada, işlemeden depolama ve taşımaya kadar güvenilir bir enerji arzına bağımlıdır.
Enerji pahalılaştığında gıda da pahalılaşır. İnsanlar gıdaya erişmekte zorlandığında, ekonomik istikrar ve toplumsal huzur baskı altına girer. Bir sektörde başlayan kriz, hızla başka bir sektördeki bir krize dönüşebilir. Bu nedenle tarımı dikkate almadan enerji politikaları geliştiremeyiz. Tarım politikalarını da iklim değişikliğini hesaba katmadan geliştiremeyiz. Bütüncül bir yaklaşıma ihtiyacımız var. Suyumuzu korumalı, toprağımızın verimliliğini muhafaza etmeli ve aynı anda ‘üretim ve tüketim’ biçimlerimizi yeniden gözden geçirmeliyiz. Sürdürülemez bir tüketim modeli üzerine sürdürülebilir bir gelecek inşa edemeyiz”
“İklim diplomasisine büyük önem atfediyorum”
Duran, iklim değişikliğinin uluslararası ilişkiler üzerindeki etkilerine de dikkati çekerek, hiçbir ülkenin kendisini küresel iklim krizinin sonuçlarından tecrit edemeyeceğini dile getirdi.
Bu nedenle iklim diplomasisine büyük önem atfettiğini aktaran Duran, “İklim diplomasisi, dış politikanın vazgeçilmez bir parçası ve aynı zamanda küresel adalet meselesi haline gelmiştir. Ülkelerin iklim değişikliğine farklı oranlarda katkıda bulunduğunu biliyoruz. Ancak, sonuçlarıyla başa çıkma konusunda çok farklı kapasitelere sahip olduklarını da biliyoruz. İklim değişikliğine karşı en korunmasız ülkelerden bazıları, soruna en az katkıda bulunan ülkelerdir. Bu gerçeği görmezden gelemeyiz. Gelişmekte olan ülkelerin iklim finansmanına, teknolojiye ve kendi kapasitelerini geliştirecek araçlara erişime ihtiyacı vardır. İklim eyleminin ülkeler arasındaki mevcut eşitsizlikleri derinleştirmemesini sağlamalıyız.” ifadelerini kullandı.
Duran, ortak bir geleceğin ortak sorumluluk gerektirdiğini belirterek, ancak ortak sorumluluğun eşit sorumluluk anlamına gelmediğini, ülkelerin ulusal önceliklerine ve farklı kapasitelerine saygı gösteren adil uluslararası müzakerelere ihtiyaç olduğunu söyledi.
Bu anlayışın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın küresel adalet çağrısıyla yakından bağlantılı olduğunu vurgulayan Duran, şöyle devam etti:
“Türkiye, Cumhurbaşkanımızın liderliğinde daha adil bir uluslararası sistemi kararlılıkla savunmaktadır. Küresel sorunlara yönelik diyaloğu, arabuluculuğu ve barışçıl çözümleri teşvik ediyoruz. Aynı anlayışı iklim diplomasisine de taşıyoruz. Barış ile çevre güvenliğinin yakından bağlantılı olduğunu da hatırlamalıyız.
İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarının yol açtığı yıkım, bu gerçeğin acı bir hatırlatıcısıdır. Büyük insani acıların yanı sıra altyapının ve doğal kaynakların tahrip edilmesi de ciddi çevresel sonuçlara yol açmaktadır. İnsan hayatının ve çevrenin tahrip edilmesine kayıtsız kalırken sürdürülebilir bir dünyadan söz edemeyiz.”
Türkiye’nin iklim değişikliğine yaklaşımı ve attığı somut adımlar
Duran, Türkiye’nin bu küresel sorunlara yaklaşımının medeniyetin değerlerine dayandığını kaydederek, insan hayatını kutsal kabul edip doğayı kutsal bir emanet olarak gördüklerini, israftan kaçınmayı ahlaki ve dini bir sorumluluk olarak değerlendirdiklerini ifade etti.
“Peygamberimiz Hz. Muhammed, kıyamet kopmak üzere olsa dahi elimizdeki fidanı dikmemizi öğütlemiştir. Yine bizlere, akan bir nehrin kenarında olsak dahi suyu israf etmekten kaçınmamızı öğütlemiştir.” diyen Duran, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Doğaya karşı sorumluluğumuzun, hiçbir zaman tanışmayacağımız gelecek nesilleri de kapsadığına inanıyoruz. Bu anlayış, Türkiye’nin uzun vadeli kalkınma vizyonuna yön vermektedir. Ülkemiz, Paris Anlaşması’nı 2021’de onaylamıştır. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 2053 yılına kadar net sıfır emisyon hedefine ulaşmayı amaçlıyoruz. Bu hedef doğrultusunda somut adımlar atıyoruz. İlk İklim Kanunumuz geçtiğimiz yıl yürürlüğe girmiştir. Bu kanun, iklim değişikliğiyle mücadelemizin hukuki çerçevesini güçlendirmiştir. Bir diğer somut örnek ise Cumhurbaşkanımızın kıymetli eşi Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde başlatılan Sıfır Atık hareketidir. Türkiye’de bir girişim olarak başlayan bu çalışma, kısa sürede küresel bir çevre hareketine dönüşmüştür.”
Türkiye’nin girişimiyle Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 30 Mart’ı Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan ettiğini hatırlatan Duran, bu gelişmenin küresel iklim bilincinin güçlendirilmesine katkı sağladığını ve Türkiye’nin iklim diplomasisi açısından önemli bir başarı olduğunu söyledi.
Sıfır atık anlayışının temelindeki felsefenin basit ancak güçlü olduğunu belirten Duran, “İsraf ettiğimiz her bir gıda, aynı zamanda suyun, enerjinin ve insan emeğinin de israf edilmesi anlamına gelmektedir. İsrafın azaltılması, kaynaklarımızın korunması ve malzemelerin yeniden ekonomiye kazandırılması, iklim değişikliğiyle mücadelenin temel unsurlarıdır.” diye konuştu.
İklim krizinin iletişim boyutu
İklim krizinin iletişim boyutuna da değinen Duran, şöyle devam etti:
“En iyi iklim politikaları dahi toplum tarafından anlaşılmadan ve benimsenmeden başarıya ulaşamaz. Toplumu bu sürece dahil etmeden kalıcı bir dönüşüm gerçekleştiremeyiz. Uzun yıllar boyunca iklim iletişimi büyük ölçüde bilim insanlarının, uzmanların ve çevre kuruluşlarının faaliyet alanı olmuştur. Elbette onların çalışmalarının vazgeçilmez önemini koruduğunu hepimiz kabul ediyoruz. Ancak bilimsel bilginin toplumsal tartışmaların bir parçası haline gelmesi gerektiğine inanıyoruz. Bu bilginin, insanların anlayabileceği bir dille aktarılması gerekmektedir.
Bunun yanı sıra günümüz bilgi ortamında ciddi bir sorunla daha karşı karşıyayız. Yıllar süren bilimsel araştırmalar, bir dakikadan kısa süren yanıltıcı bir videoyla itibarsızlaştırılabilmektedir. Karmaşık politika kararları, toplum tarafından henüz anlaşılmadan dezenformasyon kampanyalarının hedefi haline gelebilmektedir. İletişim Başkanlığı olarak toplumun doğru bilgiye erişimini korumak için çalışıyoruz. İklim meselelerinde medya ve dijital okuryazarlığı güçlendirmek amacıyla medya kuruluşları, akademi ve sivil toplumla işbirliği yapıyoruz. Kanaatimce etkili bir iklim iletişimi, yalnızca yanlış bilgilerin düzeltilmesinden ibaret değildir.”
Duran, aynı zamanda bunun güven inşa etmeyi, insanların endişelerini dinlemeyi ve iklim politikalarının hayatlarını nasıl etkilediğini anlatmayı gerektirdiğini ifade etti.
İklim politikalarının konferans salonlarında müzakere edilebildiğini ancak bu politikaların başarısının, insanların günlük yaşamlarında belirleneceğini anlatan Duran, “Türkiye’nin COP31 vizyonu diyalog, uzlaşı ve eylem üzerine kuruludur. Antalya’da görüşmelerimizi sürdürürken, başarımızın asıl ölçütünün COP31 sonrasında neler başardığımız olacağını unutmamalıyız. Dünyanın ihtiyacı salt daha fazla vaat değil, bu vaatleri yerine getirecek siyasi iradedir.” değerlendirmesinde bulundu.
Duran’ın konuşmasının ardından panele geçildi.
