İletişim Başkanlığı tarafından COP31 kapsamında düzenlenen panelde, iklim değişikliğiyle mücadelede kadınların ve gençlerin karar alma süreçlerine katılımı, iklim eğitimi ve toplumsal farkındalığın artırılması ile kapsayıcı iklim politikalarının geliştirilmesi konuları ele alındı.
İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen “Farkındalıktan Eyleme: İklim Liderliğinde Kadınların ve Gençlerin Güçlendirilmesi” başlıklı panel, 11 Kasım 2026 tarihinde COP31 kapsamında Antalya’da gerçekleştirildi. Mavi Bölge’deki Türkiye Pavilyonu Salon 3’te düzenlenen panelde, iklim değişikliğinin çevresel, ekonomik ve toplumsal etkileri karşısında kadınların ve gençlerin rolü değerlendirildi.
Forward Thinking Program Direktörü Jordan Morgan’ın moderatörlüğündeki oturumda, kadınların ve gençlerin iklim politikalarının hazırlanması ve uygulanması süreçlerine etkin katılımının önemi, farklı ülke deneyimleri ve kapsayıcı politika örnekleri üzerinden ele alındı. Ayrıca kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, eğitim kurumları ve özel sektör arasındaki iş birliği imkânları, iklim okuryazarlığının geliştirilmesi ve kadınlar ile gençlerin iklim alanındaki liderlik kapasitelerinin güçlendirilmesine yönelik öneriler paylaşıldı.
Panelin moderatörlüğünü üstlenen Forward Thinking Program Direktörü Jordan Morgan, açılış konuşmasında iklim eyleminin taahhütlerin belirlenmesi, bu taahhütlerin yasal düzenlemelere dönüştürülmesi ve uygulamaya geçirilerek somut sonuçlar elde edilmesi olmak üzere üç aşamadan oluştuğuna dikkat çekti. İklim politikalarının başarısının yalnızca uluslararası taahhütlerle değil, bu taahhütlerin toplumların günlük yaşamında yarattığı değişimle ölçülmesi gerektiğini belirten Morgan, karar alma, mevzuat oluşturma ve uygulama süreçlerinde kimlerin söz sahibi olduğunun temel bir mesele olduğunu vurguladı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi İstanbul Milletvekili Sena Nur Çelik Kanat, Türkiye’nin COP31 Başkanlığı için belirlediği “Diyalogdan Uzlaşıya, Uzlaşıdan Eyleme” yaklaşımı çerçevesinde küresel iklim taahhütlerinin somut ve sürdürülebilir uygulamalara dönüştürülmesinin önemini vurguladı. İklim değişikliğinin özellikle Batı Asya, Kuzey Afrika ve Avrupa’da gıda ve su güvenliğini tehdit ettiğine dikkat çeken Kanat, kadınlar ve gençlerin iklim krizinin etkilerine karşı daha kırılgan kesimler arasında yer aldığını belirtti. İklim eyleminde toplumsal farkındalığın artırılması ve kadınlar ile gençlerin karar alma süreçlerine etkin katılımının sağlanmasını temel öncelikler olarak sıralayan Kanat, Türkiye’nin Sıfır Atık Hareketi, Yeşil Vatan Programı, İklim Portalı, İklim Elçileri Programı ve iklim eğitimi çalışmalarını örnek gösterdi. Kadınların iklim liderliğine katılımının önündeki engellerin kaldırılması, kadın kooperatifleri ve gençlik girişimlerinin iklim finansmanına erişiminin kolaylaştırılması ve yeşil ekonomide fırsat eşitliğinin sağlanması gerektiğini ifade etti. Parlamentolara yönelik değerlendirmelerinde ise kadın ve gençlik kuruluşlarının iklim politikalarına katılımının güvence altına alınması, iklim finansmanının yerel ve kapsayıcı girişimlere ulaştırılması ve iklim taahhütlerinin yıllık olarak denetlenmesi gerektiğine işaret etti. Kanat, Antalya Eylem Protokolü’nün ulusal politikalara aktarılmasının ve kadınlar ile gençlerin iklim kararlarında etkin söz sahibi olmasının önemini vurguladı.
İklim krizinin olumsuz etkilerine dikkat çekildi
Ürdün Temsilciler Meclisi Milletvekili Dina Al Bashir, Ürdün’de kadınların ve gençlerin siyasi ve ekonomik karar alma süreçlerine katılımını artırmaya yönelik reform ve uygulamaları aktardı. Bölgesel krizlere ve ekonomik zorluklara rağmen kadınların ve gençlerin karar mekanizmalarında temsil edilmesinin öncelikli bir konu olduğunu belirten Al Bashir, 2022 yılında gerçekleştirilen siyasi reformlar kapsamında seçim ve siyasi partiler mevzuatında değişiklikler yapıldığını kaydetti. Yeni düzenlemeler doğrultusunda siyasi partilerin kuruluşunda en az yüzde 20 kadın ve yüzde 20 genç temsilinin sağlanması, seçim listelerinde ise en az iki kadın ve 35 yaş altı bir gencin yer alması şartının getirildiğini ifade etti. Bu reformların ardından 2024 yılında seçilen parlamentoda 27 kadın milletvekilinin görev aldığını ve kadın temsilinin yüzde 20’ye ulaştığını aktardı. Ürdün’de kadınların iş gücüne katılımının yüzde 18 seviyesinde bulunduğunu, genç işsizliğinin de önemli bir sorun olmaya devam ettiğini belirten Al Bashir, kadın ve genç istihdamını teşvik edecek düzenlemelere ihtiyaç duyulduğunu dile getirdi. Yasal reformların kültürel değişim ve toplumsal farkındalık çalışmalarıyla desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Al Bashir, savaş ve barış süreçlerinde de kadınların ve gençlerin sesine yer verilmesinin önemine dikkat çekti.
Umman Çevre Kurumu Doğa Koruma Danışmanı Dr. Thuraya Al Sariri, Umman Sultanlığı’nın çevre ve enerji sektörlerinde kadınlar ile gençlerin rolünü güçlendirmeye yönelik çalışmalarını değerlendirdi. Kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla oluşturulan bütüncül temsil modeline dikkat çeken Al Sariri, eğitim imkânlarının çeşitlendirilmesi, fırsat eşitliğini destekleyen politikalar ve kadınların üstlendiği idari sorumlulukların bu alandaki ilerlemeye katkı sağladığını belirtti. Ummanlı kadınlar ve gençlerin çevre koruma, yeşil enerji stratejileri ile iklim değişikliğine uyum ve azaltım süreçlerinde yalnızca uygulayıcı olarak değil, karar alma mekanizmalarında da etkin rol üstlendiğini ifade etti. Bu kapsayıcı yaklaşımın Umman Vizyonu 2040 ve 2050 Net Sıfır Emisyon hedeflerine ulaşılmasında önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Al Sariri, uluslararası etkinliklerde ve Umman Pavilyonu’nda sergilenen temsilin ülkenin iklim vizyonunu yansıttığını dile getirdi.
Birleşik Krallık Avam Kamarası Milletvekili Shockat Adam, iklim değişikliğinin kadınlar ve gençler üzerindeki etkilerinin somut örnekler üzerinden değerlendirilmesi ve bu kesimlerin iklim politikalarının oluşturulması ile uygulanmasında etkin biçimde yer alması gerektiğini belirtti. İklim krizinin özellikle suya erişim, eğitim, sağlık ve geçim kaynakları üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çeken Adam, Birleşik Krallık’ın Leicester kentindeki tekstil sektörü deneyimi ile Bangladeş örneği üzerinden yeşil dönüşüm ve otomasyon süreçlerinin kadın istihdamı üzerindeki sonuçlarını değerlendirdi. Bangladeş’te tekstil fabrikalarının yeşil dönüşümüne rağmen kadın çalışanların işlerini kaybetmesinin, dönüşüm politikalarında toplumsal cinsiyet eşitliğinin gözetilmesi gerektiğini ortaya koyduğunu ifade etti. Bangladeş’in Sylhet bölgesinde çay tarımında çalışan kadınların aşırı sıcaklar nedeniyle karşılaştıkları sağlık ve geçim sorunlarına da değinen Adam, Pakistan ve Afrika ülkelerinde kadınların tarımsal üretime önemli katkı sağlamalarına rağmen çiftçi olarak tanınmamaları ve karar alma süreçlerinin dışında bırakılmalarına dikkat çekti. Olumlu bir örnek olarak Bangladeş’te kadın gönüllülerin öncülüğünde yürütülen afet hazırlık çalışmalarının can kayıplarının azaltılmasına sağladığı katkıyı aktardı. Gençlerin iklim mücadelesinde hukuki girişimlerle sorumluluk üstlendiğini belirten Adam, kadınların ve gençlerin karar alma mekanizmalarına katılımının yalnızca bu kesimler için değil, toplumun tamamı için fayda sağlayacağını vurguladı.
