Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, bilgiyi değerden, beceriyi şahsiyetten ayırmayan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ni kurarak tabiatın ve gelecek kuşakların hakkını gözetmeyi kendi değerlerinin tabii sonucu olarak sahiplenen bir kuşak yetiştirmek istediklerini söyledi.
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, UNESCO işbirliğiyle gerçekleştirilen Yüksek Düzeyli Bakanlar Açılış Oturumu’nda konuştu.
İnsanlığın zamanla doğayı kendisinden bağımsız bir düzen olarak görmek yerine kontrol edilebilir bir kaynak olarak değerlendirmeye başladığını ifade eden Tekin, çevre sorunlarının çözümünde eğitim sistemlerinin önemli rol üstlendiğini söyledi.
Makineler her yıl daha az enerjiyle çalışır hale gelirken insanlığın toplam tüketiminin artmaya devam ettiğini dile getiren Tekin, şöyle konuştu:
“Tabiata bakışımız değişmedikçe, elimizdeki araçları ne kadar geliştirirsek geliştirelim, tabiatın tahribinin geçici bir arıza olmaktan çıkıp çağımızın müzmin bir alışkanlığına dönüşmesinden endişe ediyorum açıkçası. Zihinlere bu denli derinden yerleşmiş bir bakışı kanunların ve taahhütlerin tek başına değiştiremeyeceğine, onu ancak yeni bir neslin zihninde ve gönlünde dönüştürebileceğimize inanıyorum. O yüzden eğitim sistemlerimizin bu konuya odaklanmasına inanıyorum.”
Bakan Tekin, bugün yaşanabilir bir çevrede hayat sürenlerin, çevreyi kirlettiği takdirde gelecek kuşakların en temel hakkı olan yaşama hakkını ellerinden almış olacağını ifade etti.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun, temiz, sağlıklı ve sürdürülebilir bir çevrede yaşamayı evrensel insan hakkı olarak tanıdığını, Çocuk Hakları Komitesinin de iklim değişikliği karşısında çocuğun haklarını korumayı devletlerin yükümlülükleri arasında saydığını anlatan Tekin, Türkiye’de de Anayasa’nın sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkını güvence altına aldığını kaydetti.
Bunların önemli kazanımlar olduğunu ancak hakları güvence altına almanın hukukun, o hakları gözetecek şuuru kazandırmanın da eğitimcilerin görevi olduğunu dile getiren Tekin, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bilgiyi değerden, beceriyi şahsiyetten ayırmayan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’mizi kurguladık ve modelle yaşanabilir çevreyi odağımıza aldık. Zira gayemiz, tabiatın ve gelecek kuşakların hakkını gözetmeyi kendi değerlerinin tabii bir sonucu olarak sahiplenen bir kuşak yetiştirmek. Böyle bir nesli yetiştirmenin yolunu, öğretim programlarımızdan okullarımızın gündelik hayatına uzanan bir bütünlük içinde değerlendirdik. Okul öncesinden ortaöğretime bütün kademelerde, zorunlu ve seçmeli olmak üzere 19 dersimizin programına iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik konularını yerleştirdik. Öğretim programlarının kazandırdığı bilginin davranışa dönüşebilmesi için ise evlatlarımızın sürdürülebilir yaşamı okullarında bizzat tecrübe etmesini istedik.”
Tekin, Çevre Dostu Okul Projesi ile okullarda güneş enerjisi sistemlerini kurduklarını, yağmur suyunu bahçe sulamasında değerlendirdiklerini bildirdi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın öncülüğünde başlayan ve Birleşmiş Milletlerin 30 Mart’ı Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan etmesiyle küresel harekete dönüşen sıfır atık anlayışını da okullarda gündelik hayata taşıdıklarını belirten Tekin, 29 bin 400 okulda süreci tamamladıklarını ve 9 milyon öğrencinin Sıfır Atık Sertifikası aldığını söyledi.
Çocukların tabiatla kurduğu bağı okulun duvarlarıyla da sınırlı tutmadıklarının altını çizen Tekin, Doğa Öncüleri ile Deniz ve Su Kaynakları Projesi ile öğrencilere tabiatı gözlem ve araştırma yoluyla yerinde tanıma imkanı sunduklarını bildirdi.
Gençlerin sesi COP31’e taşındı
Tabiatı yerinde tanıyıp, sorunları kendi derdi gibi bilen gençlerin, sorunlara karşı verilecek kararların dışında kalmak istemediklerini ifade eden Tekin, bugün iklim üzerine alınan her kararın en ağır sonuçlarını onların yaşayacağını belirtti.
Bu doğrultuda gençlerin sesini COP31’e de taşıdıklarını anlatan Tekin, “Lise öğrencilerimiz illerinde bir araya gelerek kendi iklim bildirgelerini hazırladı, 30 ilimizden gelen görüş ve öneriler ülke çapında organize ettiğimiz Ulusal Gençlik İklim Çalıştayı’nda ortak bir bildirgeye dönüştü. Söz konusu metin, konferans boyunca Türkçe, İngilizce, Arapça ve İspanyolca olarak okunacak. 81 ilimizi temsil eden genç iklim delegelerimiz de fikirlerini panellerde karar alıcılarla yüz yüze paylaşacak.” diye konuştu.
Kanunların ve taahhütlerin tek başına değiştiremeyeceği tabiat tasavvurunun, yeni bir neslin zihninde ve gönlünde ancak her gün aynı sınıfı öğrencilerle paylaşan öğretmenlerin sabırlı emekleriyle dönüşeceğine işaret eden Tekin, şunları kaydetti:
“Çocuklarımıza tabiatı sevdiren, onlara tabiatın ve kendilerinden sonra gelecek olanların hakkını gözetmeyi öğreten de çoğu zaman ders kitaplarından çok öğretmenlerinin örnek davranışları oluyor. Öğretmenlerimizi böylesine ağır bir sorumluluğa hazırlamak için Öğretmen Eğitiminde İklim Değişikliği ve Sürdürülebilirlik Çerçeve Programı’mızı geliştirdik, iklim ve sürdürülebilirlik konularında öğretmen adaylarımızın 1200 saatlik hazırlık eğitimi almalarını sağladık. Eğitimin yarısını da uygulamaya ayırarak adaylarımızın teorik bilgilerini sahadaki tecrübeyle buluşturmalarını istedik. Görevdeki öğretmenlerimizin mesleki gelişimini de aynı özenle destekliyoruz. Öğretmen Bilişim Ağı’mız üzerinden sunduğumuz iklim ve çevre eğitimlerine online olarak bugüne kadar 517 bin öğretmenimiz katıldı.”
“Türkiye birikimlerini paylaşmaya hazır”
Bakan Tekin, tabiatın insanların çizdiği sınırları tanımadığı bir dünyada, hiçbir ülkenin iklim krizini kendi sınırları içinde tek başına aşamayacağını söyledi.
Tabiatın bütün insanlık tarafından emanet olarak görülmesi gerektiğini vurgulayan Tekin, şu değerlendirmede bulundu:
“Ülkelerimizin maruz kaldığı iklim riskleri de eğitim sistemlerimizin şartları da birbirinden farklı olsa da çocuklarımız aynı göğün altında ve aynı geleceği paylaşarak büyüyor. Farklılıklarımızı gözeten bir işbirliği, öğretim materyallerinin geliştirilmesinden öğretmenlerin mesleki gelişimine uzanan geniş bir alanda ortak çalışma yapmamıza imkan verecek. Çalışmalarını UNESCO’nun Yeşil Müfredat Rehberi ile uyum içinde yürüten ve Yeşil Eğitim Ortaklığı’nın 100. üyesi olan Türkiye de birikimini paylaşmaya ve ortak projelere katkı sunmaya hazır.”
Milli Eğitim Bakanı Tekin, tabiatın hakkını tanımayan bakışın insan hakkını da tanımadığını vurguladı.
Dünyanın pek çok bölgesinde süren çatışmaların, milyonlarca çocuğun okul yolunu keserken, toprağı ve suyu da nesiller boyu onarılması güç biçimde tahrip ettiğini söyleyen Tekin, şöyle konuştu:
“Gazze’de okullarının enkazı arasında kalan çocuklar ile kökünden sökülen zeytin ağaçları, insanın insana reva gördüğü zulmün tabiatı da esirgemediğini bütün dünyaya gösterdi. Artan gerilimlerin hızlandırdığı silahlanma küresel gündemin önceliklerini değiştirirken iklim meselesi de güvenlik kaygılarının maalesef gölgesinde kaldı. Oysa barış tesis edilmeden iklim krizine kalıcı bir çözüm bulunamayacağını, krizin derinleştirdiği kıtlığın ve göçün de barışı her geçen gün daha kırılgan kıldığını tecrübe ediyoruz. Barışın adaletten ayrı düşünülemeyeceği gibi, iklim mücadelesinin de ancak adaletle ayakta durabileceğine inanıyorum. Krizin yükünü bugün en ağır biçimde, ona en az sebep olan toplumların çocukları yaşıyor maalesef. Adaletin dünya ölçeğinde tesisini savunurken, gereğini önce kendi ülkemizde yerine getirmeye gayret gösteriyoruz.”
Tekin, Türkiye’de yeşil dönüşümün açtığı imkanların toplumun her kesimine ulaşabilmesi için yenilenebilir enerji alanında atölye ve laboratuvar kurduklarını, kurs programları oluşturduklarını bildirdi.
İklim meselesinde bugün verilecek her kararın asıl hükmünü, yarın bugünün çocuklarının vereceğini dile getiren Tekin, “Onlara devredeceğimiz dünyayı, bize emanet edildiği halden daha yoksul bırakmamak hepimizin boynunun borcu. Antalya’dan yükselecek ortak irade, çocuklarımızın okullarına güvenle gidebildiği, temiz bir havayı soluyup temiz bir suyu içebildiği, barış içinde temel hak ve hürriyetlerini yaşayabildiği bir dünyanın inşasıyla mümkün. Bunu da dünyadaki eğitimciler olarak bizler yapacağız.” ifadelerini kullandı.
