Türkiye ile Kazakistan arasında savunma sanayisinde hayata geçirilen iş birlikleri öncü şirketlerin attığı adımlarla güçlü ortaklıklara dönüşüyor. Türk zırhlı kara araçlarının üretimine hazırlanan Kazakistan, insansız hava aracı ANKA’nın yurt dışında üretileceği ilk ülke olacak.
Türkiye, savunma sanayisinde elde ettiği kazanımlarla dost ve müttefik ülkelerin bu alandaki ihtiyaçlarının karşılanmasına katkı sağlıyor.
Türk Cumhuriyetlerine yönelik savunma sanayisi yaklaşımı da yalnızca ürün satmaya dayanmıyor. Yerel üretim, teknoloji paylaşımı, bakım-onarım kabiliyeti ve uzun vadeli kurumsal iş birliği gibi unsurlarla kalıcı iş birlikleri hayata geçiriliyor.
Bu ülkelerden Kazakistan ile savunma sanayisinde geçmişi uzun yıllara uzanan bir dizi somut adım atıldı.
Türk savunma sanayisinin önde gelen şirketleri ASELSAN, TUSAŞ ve Otokar’ın Kazakistan’da yatırımları ve yürüttükleri önemli projeler bulunuyor.
Türkiye’nin Kazakistan’daki savunma sanayisi yatırımları içinde en somut örneklerden birini, ASELSAN ile Kazakistan’ın devlet savunma sanayisi şirketi Kazakhstan Engineering arasında kurulan Kazakhstan Aselsan Engineering (KAE) ortaklığı oluşturuyor.
KAE, gündüz ve gece görüş sistemleri, termal görüntüleme nişangahları, elektro-optik keşif ve gözetleme sistemleri, uzaktan komutalı silah sistemleri, profesyonel telsiz ve haberleşme sistemleri, elektronik kart montajı ve kızılötesi lens üretimi alanlarında üretim yapıyor.
Bu ortaklıkla Türkiye’den hazır savunma ürünü satmanın ötesine geçilerek üretim altyapısının, teknik uzmanlığın ve yerel sanayi kabiliyetlerinin Kazakistan’da geliştirilmesine katkı sağlanıyor.
Kazakistan, savunma ihtiyaçlarının bir bölümünü yerel üretimle karşılayıp dışa bağımlılığı azaltırken, Türkiye hem yerel pazarda kalıcı bir üretim ortaklığı oluşturuyor hem de Kazakistan’ın sanayi altyapısı üzerinden bölgesel pazarlara erişim olanağı buluyor.
ANKA’ların yeni yuvası Kazakistan
İki ülke arasındaki bir diğer önemli savunma sanayisi iş birliği insansız hava araçlarına yönelik olarak hayata geçiriliyor.
Hava Kuvvetlerini ANKA insansız hava araçlarıyla güçlendiren Kazakistan, bu araçların yurt dışındaki yeni üretim adresi olmaya hazırlanıyor.
Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) ile Kazakhstan Engineering arasında ANKA insansız hava araçlarının (İHA) Kazakistan’da üretimi, bakımı ve onarımı konusunda memorandum imzalandı. Bu süreçte son olarak mayıs ayında ANKA İnsansız Hava Araçlarının Üretimi ve Bakımı için Ortak Girişim Kurulmasına İlişkin Anlaşma hayata geçirildi.
Yerel üretim hedefini desteklemek amacıyla 406 No’lu Sivil Uçak Tamir Fabrikası ile TUSAŞ tarafından TA-406 ismiyle ortaklık oluşturuldu.
Taraflar ortak üretim kapsamında çalışmalarını sürdürüyor. Karşılıklı saha ziyaretleri yapıldı, fizibilite üzerinde görüşmelere devam ediliyor.
Bu süreç sonunda Kazakistan, ANKA İHA’larının Türkiye dışındaki üretiminin yapılacağı ilk ülke olacak.
Türk zırhlıları için ortaklık
Türk savunma sanayisinin önde gelen kara aracı üreticilerinden Otokar’ın Kazakistan’daki varlığı da zamanla yalnızca zırhlı araç satışı ve ihracatından ibaret olmaktan çıktı.
Otokar Central Asia şirketiyle varlığını kalıcılaştıran Otokar, Kazakistan’ı Orta Asya pazarındaki faaliyetleri için merkez olarak konumlandırdı.
COBRA II 4X4, ARMA 6X6, ARMA 8X8 ve TULPAR gibi araçlar Kazakistan’daki testleri başarıyla tamamladı. AYBAR, TAYMAS gibi isimler ile yerel üretimin gerçekleştirilebileceği belirtildi. AYBAR 4X4 araçları halihazırda Kazakistan’da aktif olarak kullanılıyor.
Otokar’ın Kazakistan’da yerel üretim, teknoloji transferi ve sanayi iş birliği üzerinden kalıcı bir yapılanma oluşturma hedefi, 2025 itibarıyla somut üretim faaliyetlerine taşındı.
Bu yapılanmanın en önemli ayağında ise Kazakhstan Besqaru Manufacturing (BKM) şirketine ait Astana’daki zırhlı araç üretim tesisinde Otokar’ın ürettiği platformlar ve üretim teknolojisi temel alınarak geliştirilen araçlar yer alıyor.
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, geçen yılın sonunda BESQARU tesisini ziyaret ederek üretim hatlarını, montaj aşamalarını, teknik süreçleri ve araçları inceledi.
Tesiste üretilecek araçların üçüncü ülkelere ihracatı da hedefleniyor.
